Ana sayfa / Yayın rehberi
Editoryal yazı
Laktik Asit Nedir? Cilde Faydaları, AHA Kullanımı ve Yan Etkiler

Laktik asit (Lactic Acid), bazı tonik, serum, krem ve vücut losyonlarında yüzeysel kimyasal peeling amacıyla kullanılan bir alfa hidroksi asittir (AHA). Uygun formüller pütürlü veya mat cilt görünümünü iyileştirmeye, bazıları da üst deri tabakasındaki nemin korunmasına yardımcı olabilir. Ancak akne, leke, kırışıklık veya keratozis pilaris için kesin tedavi değildir. Etkiyi ve tahriş riskini sadece yüzde değil, ürünün pH değeri, diğer bileşenleri, kullanım sıklığı ve cilt bariyerinin durumu belirler.
Laktik asit tam olarak nedir?
Laktik asit, alfa hidroksi asitler grubundaki organik bir bileşiktir. Fermantasyon süreçleri ve vücudun bazı metabolik yollarıyla ilişkilidir; kozmetik kullanım için endüstriyel olarak da üretilebilir. Kasların metabolizmasında ortaya çıkan laktat ile cilde sürülen bir AHA formülü aynı uygulama değildir.

Yoğurt veya fermente besin tüketmek yüz için laktik asit peeling etkisi yaratmaz. Vücudun normal metabolizması, cilt yüzeyinde asit kullanımı gerektiren bir eksiklik anlamına gelmez.
Laktik asit cildi nasıl soyar?
Derinin stratum corneum adı verilen en üst tabakasındaki hücreler normalde zaman içinde dökülür. AHA içeren uygun formüller yüzey hücrelerinin birbirine tutunmasını azaltarak bu sürece yardımcı olabilir. Böylece pürüzlü ve mat görünüm bazı kişilerde azalabilir.
Bu işlem canlı hücrelerin anında yenilenmesi veya hasarlı cildin tamamen onarılması demek değildir. Aşırı sıklık yanma, kuruluk, kızarıklık ve cilt bariyerinde hasara yol açabilir.
Kuru ve mat cilt için nemlendirme etkisi
Bazı laktik asit formülleri yüzeyel soyulmayla birlikte nem tutulmasına da katkı sağlayabilir. Sonuç ürünün tamponlanmasına, pH düzeyine ve nemlendirici yardımcılarına bağlıdır. Çok kuru veya tahriş olmuş bir ciltte güçlü peeling yerine öncelikle sade nemlendirici ve bariyer onarımı gerekebilir.

Ürünü kullandıktan sonra gerginlik, kızarıklık veya pullanma artıyorsa uygulamayı durdurun. Bir ürünün etiketinde Lactic Acid yazması mutlaka güçlü peeling yaptığı anlamına gelmez.
Keratozis pilaris ve kol-bacak pütürleri
Keratozis pilaris, kıl kökü çevresinde keratin birikimine bağlı, sıklıkla kol ve uylukta görülen küçük sert kabarcıklar oluşturur. Amerikan Dermatoloji Akademisi, uygun laktik asit veya üre içeren losyonları görünümü ve kuruluğu yönetmeye yardımcı seçenekler arasında sayar.

Bu durumun kalıcı ve kesin tedavisi yoktur; düzenli idame bakımı gerekebilir. Görünümün düzelmesi haftalar sürebilir. Sert kese ve aşırı asit uygulaması kızarıklığı artırabilir.
Sivilce, siyah nokta ve lekelerde laktik asit
Hafif yüzeysel soyulma bazı kişilerin cilt dokusunu ve matlık görünümünü iyileştirebilir. Ancak iltihaplı sivilceyi, melazmayı veya kalıcı pigmentasyon sorunlarını tek başına kesin olarak tedavi etmez. Salisilik asit, yağlı cilt ve tıkanmış gözenek odaklı bazı ürünlerde kullanılan farklı bir etkin maddedir.
Özellikle tahriş sonrası leke oluşumuna eğilimli ciltlerde güçlü peeling koyu izleri artırabilir. Redika’nın salisilik asit rehberinde diğer etkin maddenin kullanımını inceleyebilirsiniz.
Laktik, glikolik ve salisilik asit arasındaki fark
Laktik ve glikolik asit iki AHA’dır; genellikle yüzey soyma amacıyla kullanılır. Salisilik asit ise BHA olarak sınıflandırılır ve özellikle yağlı veya akneye yatkın cilt ürünlerinde yer alır. Bazı karşılaştırmalı araştırmalarda belirli laktik asit türleri, eşdeğer test koşullarında glikolik aside göre daha az tahriş bildirmiştir.

Bu bulgu bütün laktik asit ürünlerinin daha nazik olduğunu göstermez. pH, doz, taşıyıcı formül ve kişinin toleransı belirleyicidir.
Yüzde kaç laktik asit ve hangi pH kullanılmalı?
FDA tarafından özetlenen CIR güvenlik değerlendirmesinde, belirli tüketici kozmetiklerinde laktik veya glikolik asit oranının en fazla yüzde 10 ve son formülün pH değerinin en az 3,5 olması; ayrıca güneş korunmasıyla ilgili koşulların karşılanması incelenmiştir. Bu, herkese yüzde 10 ürün önerisi veya her formül için garanti değildir.
‘Her bakım ürünü en az yüzde 5 laktik asit içermeli’ iddiası yanlıştır; asit bazen düşük miktarda pH düzenleyici olarak kullanılır. Yüksek konsantrasyonlu profesyonel kimyasal peelingleri evde kendi kendinize uygulamayın.
Laktik asit serumu nasıl rutine eklenir?
Ürünün kendi talimatına uyun ve özellikle ilk kez kullanılan, ciltte kalan AHA formüllerini yavaş başlatın. Etiket izin veriyorsa başlangıçta seyrek akşam uygulaması toleransı izlemeyi kolaylaştırabilir. Göz çevresinden, açık yaralardan ve aşınmış cilt bölgelerinden uzak tutun; uygun nemlendirici kullanın.
Aynı dönemde birkaç yeni retinoid veya peeling ürününe başlamayın. Şiddetli yanma, kabarcık veya uzun süreli kızarıklık normal değildir. Redika’nın hyaluronik asit rehberi nemlendirme ile peeling arasındaki farkı açıklar.
AHA ve güneş kremi: neden şart?
FDA, bazı topikal AHA kozmetiklerinin UV ışığına hassasiyeti ve güneş yanığı olasılığını artırabileceğini bildirir. Ürün kullanılırken ve bırakıldıktan sonraki bir hafta boyunca güneş kremi, koruyucu giysi ve maruziyeti sınırlama önerilir. Laktik asit tek başına UV filtresi değildir.
Günlük uygun geniş spektrumlu SPF 30 veya üzeri koruma kullanın ve dışarıdayken etikete göre tekrar sürün.
Yan etkiler ve kimler daha dikkatli olmalı?
Batma, kuruluk, kızarıklık, pullanma ve güneş hassasiyeti görülebilir. Çok güçlü peelinglerin yanlış kullanımı kimyasal yanık, kabuk, iz ve enfeksiyon oluşturabilir. Aktif egzama, alevlenmiş rozasea, açık yara veya bozulmuş cilt bariyeri olan kişiler daha fazla tahriş yaşayabilir.
Gebelik, emzirme, reçeteli tedavi veya cilt hastalığında yeni asit ürününü doktor veya eczacıyla görüşün. FDA, uzman gözetimi olmadan kullanılan yüksek asitli peelingler hakkında ciddi yanık uyarısı yayımlamıştır.
Retinol, benzoil peroksit ve C vitamini ile birlikte kullanım
AHA’nın retinoid, benzoil peroksit veya başka asidik formüllerle kullanılması herkeste yasak değildir; ancak aktifleri aynı gece üst üste sürmek özellikle hassas ciltte tahrişi artırabilir. Gerektiğinde farklı günler kullanmak veya sıklığı azaltmak daha uygun olabilir.
Akne için reçeteli bir planınız varsa genel internet önerileri yerine hekiminizin belirttiği sırayı izleyin.
Ürün etiketinde hangi bilgileri aramalı?
Lactic Acid adını, varsa yüzdelik oranını ve pH bilgisini, ürünün durulanıp durulanmadığını, temas süresini, güneş uyarısını, kullanım sıklığını ve diğer aktifleri inceleyin. Formülde yalnızca pH ayarlayıcı olarak bulunan laktik asit ile konsantre bir peeling serumu aynı şey değildir.
Önceliğiniz sadece kuruluksaysa güçlü peeling yerine sade ve iyi tolere edilen bir nemlendirici daha mantıklı olabilir.
Laktik asit ile diğer cilt bakım bileşenleri
| Bileşen | Yaygın amaç | Uyarı |
|---|---|---|
| Laktik asit (AHA) | Yüzey soyma ve pütürleri azaltma | Tahriş ve güneş hassasiyeti |
| Glikolik asit (AHA) | Yüzeysel peeling | Etki pH ve formüle bağlı |
| Salisilik asit (BHA) | Yağlı cilt ve gözenek bakımı | Fazla kullanım kurutabilir |
| Hyaluronik asit | Nem tutma ve nemlendirme | AHA peeling değildir |
| Üre | Nemlendirme; bazı oranlarda keratolitik | Hasarlı ciltte yanma yapabilir |
Laktik asit hakkında sık sorulan sorular
Laktik asit cilt için ne yapar?
Uygun formüllerde yüzey hücrelerinin dökülmesine yardımcı olur ve pütürlü görünümü azaltabilir.
Laktik asit keratozis pilarise iyi gelir mi?
Bazı losyonlar pütürleri yönetmeye yardım eder; kesin tedavi değildir ve düzenli bakım gerekebilir.
Her gece laktik asit kullanmak gerekir mi?
Hayır. Etiket önerisi, ürün gücü ve cildin toleransı belirleyicidir.
Laktik asit güneşe karşı hassasiyet yapar mı?
Evet, AHA’lar UV hassasiyetini artırabilir; kullanım süresince ve sonrasındaki bir hafta korunma tavsiye edilir.
Yoğurt yemek laktik asit serumu kullanmaya eşdeğer mi?
Hayır. Fermente gıdanın tüketimi, topikal AHA peelinginin etkisini oluşturmaz.
Bilimsel ve resmî kaynaklar
Yazar hakkında

Nozhan Jamshidi
Bu yazı hakkında konuşalım
Deneyimini veya sorunu REDIKA okurlarıyla paylaş.
E-posta adresiniz yayımlanmaz. Lütfen kişisel veya hassas bilgi paylaşmayın.


